Hoe wordt een sprookjeswereld gebouwd?

30-07-2026

Themapark Bommelwereld bestaat uit het imposante kasteel Bommelstein en een grote themahal met een capaciteit van ruim 1500 personen, waarin de wereld die Marten Toonder creëerde, vorm heeft gekregen. In de hal zijn zeventien spannende attracties geplaatst verdeeld over zeven themagebieden: Slot Bommelstein, Kasteeltuinen, Stad Rommeldam, Uitvindersgebied, Zwarte Bergen, Circusterrein en Rivier de Rommel. Daarnaast is er een theater en zijn er mogelijkheden om grote en kleinere evenementen en bedrijfsbijeenkomsten te organiseren. Ook het museum De Bommelzolder heeft hier onderdak gekregen.

Uitgangspunten ontwerp

Bert van der Heijden van Van der Heijden Architecten vertelt over de ontwerpuitdaging: “Die lag in het combineren van het omvangrijke programma, een hal van 10.000 vierkante meter en 21 meter hoog, met de herkenbare verschijningsvorm van Bommelstein. Na een analyse van hoe het kasteel in de loop der jaren in de stripverhalen en films is weergegeven, hebben we een interpretatie gemaakt van hoe het kasteel eruit zou moeten zien. Dat was niet vanzelfsprekend, aangezien Bommelstein in de tekeningen verschillende verschijningsvormen kent.

We hebben het kasteel iets los geplaatst van de attractiehal, zodat de vier karakteristieke torens goed zichtbaar blijven. Door het kasteel 8,5 meter boven het maaiveld te positioneren, ontstaat het beeld dat het op een heuvel ligt. Een slingerend pad leidt bezoekers naar de toegangspoort, waardoor de beleving van Bommelwereld al begint voordat men binnen is. Het optillen van het kasteel verkleint bovendien de visuele hoogte van de hal: vanaf de voorzijde wordt de grote schaal van het gebouw zo subtiel gecamoufleerd.

Aan de westzijde gaat de gevel van het kasteel geleidelijk over in die van de achterliggende hal. Hier is een aflopende muur geplaatst waarop grote boombakken staan. Deze zijde verwijst naar het Donkere Bomen Bos uit de verhalen, met een gevel die dit thema verbeeldt. Achter het groen bevindt zich een geperforeerde aluminiumplaat met een patroon van boomtekeningen. Zo wordt de hal aan deze kant aan het zicht onttrokken en blijft de aandacht gericht op het kasteel.”

Opbouw

Het kasteel is opgebouwd uit prefab betonnen elementen die zijn geschilderd, aangevuld met spuitbeton voor extra reliëf in de gevels. De torens zijn bekleed met leien.
De gevel van de hal bestaat uit sandwichpanelen in diverse tinten groen en grijsblauw, terwijl de staalconstructie de grote overspanning van de hal mogelijk maakt. Bijna het gehele dak is voorzien van pv-panelen.

Het omliggende landschap is ontworpen door Studio Nico Wissing. “In nauwe samenwerking hebben we gezorgd voor een natuurlijke inpassing van het gebouw in zijn omgeving. Rondom het gebouw zijn bovendien diverse voorzieningen voor dieren aangebracht, waaronder voor vleermuizen, toepasselijk voor een kasteel.”

Bij binnenkomst betreedt de bezoeker de ontvangsthal van het kasteel, waar ook de toegang tot het museum en de theaterzaal te vinden is. Via een grote trap daalt men af naar de attractiehal. Alternatief kan dit ook via de Eregalerij, een hellingbaan langs schilderijen uit de Bommelverhalen, of zelfs via een glijbaan.

In de attractiehal staan, naast de verschillende attracties, diverse gethematiseerde gebouwen die verwijzen naar de wereld van Olivier B. Bommel. Dankzij een grote glazen gevel komt er veel daglicht binnen in het voorste deel van de hal, wat zorgt voor een aangenaam verblijfsklimaat.

Thematisering

De thematisering van de attracties is verzorgd door Jora Vision. Verantwoordelijk daarvoor als creative director was Sjors van Roosmalen. “Toen wij aan tafel kwamen, was het hele gebouw, de ‘doos’ waarin de attracties zitten, al ontworpen. Wij zijn vervolgens gevraagd de binnenkant van de doos te transformeren tot een heuse beleving. Vanzelfsprekend moest die beleving passen binnen het ontwerp. Daarop hebben wij een ontwerp gemaakt hoe de attracties het beste ten opzichte van elkaar geplaatst kunnen worden.”

Van Roosmalen vertelt hoe hij het heeft aangepakt: “We hebben een creatief concept gemaakt: als een bezoeker de hal binnenkomt, wat maakt hij dan mee?” Hij beschrijft vervolgens de reis: hij komt eerst in het kasteel van Ollie B. Bommel binnen, dan komt hij in de eregalerij. Vervolgens gaat hij vanuit de gevel van het kasteel, die ook deel uitmaakt van de indoorhal naar de tuinen van Bommel en zijn buurman en daarna naar het stadje Rommeldam en als laatste de natuur. Bij de attracties hebben we gekeken samen met de Toonder Compagnie welke elementen uit de Bommel-strips we konden gebruiken. Daarna hebben we elke attractie geplaatst in de omgeving waar het in staat. Daarnaast hebben we gekeken in hoeverre de attracties zich tot elkaar verhouden en samen een geheel vormen als een beleving, die klopt.”

Enkele namen van attracties zijn De Bulderbaan, Vriendelijke Visjes, De Rommeldamse Spil, De Vreemde Eend, Razende Rommel en Haventakel De Zware Last.

Projectgegevens